Meting luchtkwaliteit via diffusiebuisjes

In de gemeenten Blaricum en Eemnes zijn 7 ‘Palmes buisjes’ in de openbare ruimte geplaatst. Dit gebeurde 25 maart 2020. De buisjes hangen langs de A27 en langs drukke wegen, op 5 locaties in Blaricum en op 2 locaties in Eemnes. Het is een initiatief van Denktank A27, een betrokken bewonersgroep uit de gemeente Blaricum. Met de buisjes wordt de komende 8 maanden stikstofdioxide gemeten.

Via de Palmes diffusiebuisjes wordt op een zogeheten passieve manier de stikstofdioxide gemeten. De buisjes worden om de 4 weken opgestuurd naar een laboratorium voor een analyse. De meetresultaten worden vierwekelijks gepubliceerd door de GGD Amsterdam via een speciale portal

Waarom meten langs drukke wegen?

Stikstofdioxide (NO2) is een gas dat in Nederland voor een groot gedeelte door het autoverkeer wordt geproduceerd. Het is daarom een belangrijke indicator voor de luchtverontreiniging door verkeer. Langs grote wegen komen hoge concentraties voor die over een afstand van enkele kilometers afnemen tot lage concentraties. Stikstofdioxide draagt bij aan smog.

Is stikstofdioxide schadelijk?

Wanneer mensen stikstofdioxide inademen, kan dit leiden tot longirritatie, verminderde weerstand, en infecties van de luchtwegen. Chronische blootstelling aan huidige niveaus van stikstofdioxide leidt tot een gemiddelde levensduurverkorting van 4 maanden. 

Er is een jaargemiddelde grenswaarde van 40 µg/m3 die niet mag worden overschreden en er is een uurgemiddelde grenswaarde van 200 µg/m3 die niet meer dan 18 keer per jaar mag worden overschreden. De uurgemiddelde grenswaarde wordt in Nederland al jaren niet meer overschreden. In drukke stedelijke straten en langs het hoofdwegennet kunnen jaargemiddelde concentraties oplopen tot boven de 40 µg/m3.

Metingen gedurende 8 maanden

De provincie Noord-Holland financiert de kosten voor het uitvoeren van deze metingen via budget van het project Hollandse Luchten. Hollandse Luchten is een burgerplatform voor het meten van leefomgeving in Noord-Holland. GGD Amsterdam krijgt van de provincie opdracht om de buisjes te plaatsen, de buisjes om de 4 weken om te wisselen en de buisjes te laten analyseren. Na 8 maanden is een jaargemiddelde bekend. 

Meetgegevens geven indicatie

De resultaten van de metingen geven inzicht in de hoeveelheid stikstofdioxide en hoe dit zich verhoudt ten opzichte van de wettelijke normen. Het meten via Palmes diffusiebuisjes is geen wettelijke meetmethode, het is bedoeld om een indicatie te geven. De gemeenten hebben nauwelijks mogelijkheden om de hoeveelheid stikstofdioxide naar beneden te brengen. De A27 is in beheer van Rijkswaterstaat en het verkeer binnen de gemeente kan niet zomaar worden verminderd. Wel wordt de data aan het RIVM geleverd zodat het RIVM het kan gebruiken om hun berekenings- en meetsystemen te toetsen. Daarnaast kan RIVM zich een beter landelijk beeld vormen door de input van diverse gemeenten.

Samenwerking gemeenten en Denktank A27

De gemeenten werken samen met Denktank A27 om de hoeveelheid stikstofdioxide op deze manier te meten. Wethouder Liesbeth Boersen (gemeente Blaricum): 

Ik ben blij dat we mee kunnen werken aan het initiatief van de Denktank A27 om zo metingen te doen op een relatief eenvoudige manier.

Wethouder Reijn (gemeente Eemnes): 

Ook al kunnen de meetresultaten via diffusiebuisjes niet officieel aan wettelijke normen getoetst worden, uit ervaringen van andere gemeenten blijken deze metingen prima te gebruiken om effect- of verschilmetingen in beeld te brengen.

Arjan Buijks (initiatiefnemer Denktank A27):  

Palmesbuisjes zijn het beste alternatief voor kostbare professionele meetstations. Ze leveren data op waarmee het RIVM de huidige rekenmodellen kan vergelijken. Het wordt interessant om de komende 8 maanden te zien wat de impact van alle maatregelen rondom het Corona-virus zal zijn op de luchtkwaliteit rondom Blaricum. En uiteraard wat het verschil is wanneer we straks met zijn allen ons oude leven weer oppakken.


Meer informatie